KOŚCIÓŁ PW. ŚW. WAWRZYŃCA

Trudno nie zgodzić się ze stwierdzeniem, że to właśnie wilkszyński kościół ze swoją charakterystyczną wieżą jest już od blisko dwóch stuleci znakiem rozpoznawczym Wilkszyna.

Wilkszyńska parafia została erygowana i po raz pierwszy wzmiankowana w 1335 r., natomiast pierwszy kościół w Wilkszynie został wzniesiony prawdopodobnie jeszcze w późnym średniowieczu, gdy parafia jak i cała wieś były pod patronatem opata klasztoru w Lubiążu (Leubus). Mimo tego, że w XV w. podczas rozmaitych wojen, które dotknęły Śląsk, ucierpiał także i Wilkszyn, to – jak twierdzą autorzy kroniki Wilkszyna, Marianna i Günter Thiemannowie – wydaje się, że wilkszyński kościół nie został całkowicie zniszczony. Można tak wnioskować po opisie kościoła zamieszczonym w sprawozdaniu z wizytacji wrocławskiego biskupa sufragana Neandera z lipca 1666 r.: “Wokół ołtarza kościół jest kamienny, pozostała część z drewna, wystarczająco dobrze gontem pokryta, podłoga ceglana, drewniany chór pomalowany kolorowo według starych zwyczajów. Na zewnątrz, na dziedzińcu kościoła stoi z boku wieża z bali drewnianych z trzema dzwonami”. Opis ten w zasadzie jest zbieżny ze średniowiecznym wyglądem budowli.

W wyniku reformacji wilkszyńska parafia ok. 1530 r. stała się parafią ewangelicką i pozostawała nią przez ponad 120 lat, czyli do czasu gdy Śląsk przeszedł pod panowanie Habsburgów i na powrót stał się katolicki. Ewangelicy z Wilkszyna, którzy utracili swój kościół, zostali przypisani do parafii w Herrnprotsch (Pracze Odrzańskie), podobnie jak mieszkańcy Trautensee (Miłoszyn).

Nowy i zachowany do dziś kościół, będący znakiem rozpoznawczym Wilkszyna i jego wizytówką, powstał w 1721 r. na fali rozkwitu lubiąskiej posiadłości cystersów. W kronice Wilkszyna autorstwa Thiemannów czytamy: “Podczas gdy wioski jeszcze przez długi czas ponosiły ciężkie skutki wojny trzydziestoletniej, klasztor w Leubus (Lubiąż), kierowany przez opata Ludwig’a Bauch’a (1696–1729) osiągnął szczyt swego blasku i gospodarczej potęgi. Nad Odrą powstał potężny kompleks budynków w stylu barokowym z bogatym wyposażeniem artystycznym. Pracował tu m.in. od 1666 do 1706 r. sławny malarz Michael Willmann”.

Wilkszyński kościół został wzniesiony w stylu barokowym na planie podłużnego prostokąta z półkoliście zamkniętą apsydą. Trójprzęsłowy z jednoprzęsłowym prezbiterium i murowany z cegły został osadzony na kamiennych fundamentach. W zachodniej części ulokowano wieżę, zaś od strony południowej zakrystię – obie na planie kwadratu. Jego patronem uczyniono św. Wawrzyńca (St. Laurentius).

Wkrótce więcej informacji i ciekawostek o dziejach budowli, jego wystroju oraz patronie.

Zob. także ZABYTKOWE ORGANY